مشخصات فنی و استاندارد کابل فشار متوسط 20 کیلوولت | IEC 60502-2، XLPE، شیلد و زره

کابل فشار متوسط 20 کیلوولت یکی از مهم‌ترین تجهیزات شبکه‌های توزیع برق، پست‌ها و پروژه‌های صنعتی است. در انتخاب این کابل فقط سطح مقطع اهمیت ندارد؛ بلکه باید رده ولتاژی، جنس هادی، نوع عایق، شیلد، سطح مقطع اسکرین، زره، روکش، شرایط نصب و استاندارد ساخت نیز بررسی شوند.

در بسیاری از شبکه‌های 20 کیلوولت، کابل با رده ولتاژی 12/20(24) kV و عایق XLPE استفاده می‌شود.

اگر قصد خرید دارید، می‌توانید محصولات موجود را در دسته کابل فشار متوسط پایا نیرو مشاهده کنید.

برای آشنایی مقدماتی‌تر با این کابل نیز پیشنهاد می‌شود مقاله کابل 20 کیلوولت چیست؟ را مطالعه کنید.

مشخصات اصلی کابل 20 کیلوولت

یک کابل متداول فشار متوسط 20 کیلوولت معمولاً از اجزای زیر تشکیل می‌شود:

• هادی مسی یا آلومینیومی
• لایه نیمه‌هادی روی هادی
• عایق XLPE
• لایه نیمه‌هادی روی عایق
• شیلد یا اسکرین فلزی
• لایه‌های آب‌بندی در صورت نیاز
• زره در مدل‌های آرموردار
• روکش نهایی

معنی 12/20(24) kV چیست؟

در عبارت 12/20(24) kV:

• 12 kV ولتاژ نامی بین هادی و زمین
• 20 kV ولتاژ نامی بین دو فاز
• 24 kV بیشترین ولتاژ سیستم

است.

به همین دلیل هنگام استعلام خرید بهتر است فقط عبارت «کابل 20 کیلوولت» ذکر نشود و رده ولتاژی دقیق پروژه نیز مشخص باشد.

استاندارد IEC 60502-2 چیست؟

یکی از مهم‌ترین استانداردهای کابل‌های فشار متوسط، IEC 60502-2 است.

این استاندارد برای کابل‌های قدرت با عایق اکسترودشده در محدوده ولتاژی فشار متوسط کاربرد دارد و مواردی مانند:

• ساختار کابل
• ضخامت عایق
• الزامات مواد
• آزمون‌های الکتریکی
• تست ولتاژ
• تست تخلیه جزئی
• الزامات روکش
• آزمون‌های روتین

را مشخص می‌کند.

در پروژه‌های داخلی، علاوه بر IEC باید مشخصات فنی کارفرما، الزامات شرکت توزیع و Vendor List پروژه نیز بررسی شوند.

هادی کابل فشار متوسط

هادی کابل 20 کیلوولت معمولاً از یکی از دو جنس زیر ساخته می‌شود:

هادی مسی

مزایا:

• هدایت الکتریکی بالاتر
• سطح مقطع کمتر برای برخی جریان‌های مشابه
• مناسب پروژه‌های صنعتی
• اتصالات جمع‌وجورتر

هادی آلومینیومی

مزایا:

• وزن کمتر
• قیمت اقتصادی‌تر
• مناسب متراژهای بالا
• حمل آسان‌تر

برای مشاهده کابل‌های آلومینیومی می‌توانید وارد دسته کابل آلومینیومی پایا نیرو شوید.

لایه نیمه‌هادی روی هادی

سطح یک هادی رشته‌ای کاملاً یکنواخت نیست. لایه نیمه‌هادی داخلی یا Conductor Screen روی هادی قرار می‌گیرد تا میدان الکتریکی در اطراف هادی یکنواخت‌تر شود.

این لایه یکی از بخش‌های مهم کابل فشار متوسط است و نقش آن با روکش مکانیکی متفاوت است.

عایق XLPE

در کابل‌های فشار متوسط، XLPE یا پلی‌اتیلن کراسلینک‌شده یکی از رایج‌ترین عایق‌ها است.

مهم‌ترین مزایای XLPE:

• استقامت الکتریکی مناسب
• عملکرد حرارتی مناسب
• مقاومت خوب در برابر رطوبت
• مناسب برای کابل‌های قدرت

در بسیاری از کابل‌های 12/20(24) kV، ضخامت عایق XLPE در محدوده متناسب با استاندارد و طراحی سازنده انتخاب می‌شود و باید از روی دیتاشیت همان محصول بررسی شود.

دمای کاری کابل XLPE

در بسیاری از کابل‌های XLPE متداول، دمای کاری پیوسته هادی تا حدود:

90 درجه سانتی‌گراد

در نظر گرفته می‌شود.

در شرایط اتصال کوتاه و برای مدت زمان محدود، دمای هادی می‌تواند بیشتر شود؛ اما مقدار نهایی باید از روی مشخصات سازنده و استاندارد پروژه بررسی شود.

لایه نیمه‌هادی روی عایق

پس از عایق اصلی، یک لایه نیمه‌هادی دیگر قرار می‌گیرد که به آن Insulation Screen گفته می‌شود.

این لایه در کنار شیلد فلزی به کنترل میدان الکتریکی اطراف عایق کمک می‌کند و کیفیت اجرای آن در عملکرد کابل اهمیت زیادی دارد.

شیلد مسی کابل 20 کیلوولت

شیلد فلزی کابل می‌تواند از:

• مفتول مسی
• نوار مسی
• ترکیب مفتول و نوار

تشکیل شود.

شیلد علاوه بر کنترل میدان الکتریکی، مسیر مناسبی برای جریان‌های خازنی و جریان خطای زمین فراهم می‌کند.

سطح مقطع شیلد باید براساس:

• جریان اتصال کوتاه
• زمان رفع خطا
• طراحی سیستم زمین
• الزامات پروژه

انتخاب شود.

کابل 20 کیلوولت زره‌دار

در مسیرهایی که کابل در معرض تنش مکانیکی، فشار، ضربه یا شرایط سخت محیطی قرار دارد، ممکن است استفاده از کابل زره‌دار یا آرموردار ضروری باشد.

برای مشاهده این محصولات می‌توانید به دسته کابل زره‌دار پایا نیرو مراجعه کنید.

نکته مهم درباره زره کابل تک‌رشته

در کابل‌های تک‌رشته AC، انتخاب جنس زره اهمیت زیادی دارد.

در بسیاری از طراحی‌های کابل تک‌رشته فشار متوسط، از زره غیرمغناطیسی مانند آلومینیوم استفاده می‌شود.

بنابراین استفاده از عبارت کلی «زره فولادی» برای تمام کابل‌های تک‌رشته 20 کیلوولت دقیق نیست.

نوع زره باید از روی دیتاشیت سازنده بررسی شود.

آیا کابل بدون زره قابل دفن است؟

بله، در برخی طراحی‌ها امکان دفن کابل بدون زره وجود دارد؛ اما این موضوع به:

• نوع روکش
• شرایط خاک
• نحوه اجرای ترانشه
• حفاظت مکانیکی
• طراحی پروژه
• تأیید سازنده

بستگی دارد.

بنابراین این تصور که «هر کابل زره‌دار قابل دفن است و هر کابل بدون زره غیرقابل دفن» همیشه صحیح نیست.

برای مشاهده محصولات زمینی می‌توانید وارد دسته کابل زمینی پایا نیرو شوید.

حفاظت کابل در برابر نفوذ آب

در پروژه‌های زیرزمینی و مرطوب، حفاظت کابل در برابر نفوذ آب اهمیت زیادی دارد.

ممکن است در ساختار کابل از موارد زیر استفاده شود:

• نوارهای Water Swellable
• آب‌بندی طولی
• لایه‌های پلیمری خاص
• ساختارهای مقاوم در برابر نفوذ شعاعی آب

انتخاب این ساختار به شرایط محیطی پروژه بستگی دارد.

روکش PVC، PE یا LSZH

روکش خارجی کابل بسته به شرایط پروژه می‌تواند متفاوت باشد.

PVC

یکی از روکش‌های رایج کابل‌های قدرت.

PE

برای بسیاری از کاربردهای بیرونی و زیرزمینی استفاده می‌شود.

LSZH

در پروژه‌هایی که کاهش دود و گازهای هالوژنی در زمان آتش‌سوزی اهمیت دارد، روکش LSZH قابل بررسی است.

انتخاب نوع روکش باید بر اساس محل نصب و استاندارد پروژه انجام شود.

آزمون‌های کابل 20 کیلوولت

کابل فشار متوسط باید تحت آزمون‌های مشخص قرار گیرد.

از جمله آزمون‌های مهم:

• اندازه‌گیری مقاومت هادی
• تست ولتاژ
• تست تخلیه جزئی
• بررسی ابعاد عایق
• تست‌های مکانیکی و حرارتی
• آزمون روکش

در پروژه‌های حساس بهتر است هنگام خرید درباره Test Report و Routine Test نیز سؤال شود.

تخلیه جزئی یا Partial Discharge چیست؟

Partial Discharge یا تخلیه جزئی یکی از موضوعات مهم در سیستم عایقی کابل‌های فشار متوسط است.

وجود نقص‌های کوچک در عایق یا مرز بین لایه‌ها می‌تواند باعث تخلیه‌های موضعی شود.

این تخلیه‌ها ممکن است در ابتدا منجر به شکست کامل عایق نشوند، اما در بلندمدت می‌توانند روی عمر سیستم عایقی تأثیر بگذارند.

به همین دلیل تست Partial Discharge یکی از آزمون‌های مهم کابل فشار متوسط محسوب می‌شود.

جریان مجاز کابل 20 کیلوولت

آمپاسیتی یا جریان مجاز کابل فقط به سطح مقطع وابسته نیست.

عوامل مؤثر عبارت‌اند از:

• جنس هادی
• سطح مقطع
• دمای محیط
• دمای خاک
• عمق دفن
• مقاومت حرارتی خاک
• فاصله کابل‌ها
• آرایش کابل‌ها
• تعداد مدارهای مجاور
• تهویه

بنابراین برای مثال نمی‌توان گفت کابل 1×185 همیشه یک مقدار ثابت آمپر را تحمل می‌کند.

برای انتخاب دقیق‌تر باید از جدول کارخانه و ضرایب تصحیح استفاده شود.

چرا جدول «ظرفیت ترانس = سایز کابل» همیشه دقیق نیست؟

گاهی جدول‌هایی مانند:

• ترانس 630 kVA → کابل 70
• ترانس 1000 kVA → کابل 120

دیده می‌شود.

این جداول فقط برای تخمین اولیه قابل استفاده هستند.

در انتخاب واقعی باید موارد زیر بررسی شوند:

• جریان بار
• طول مسیر
• افت ولتاژ
• جریان اتصال کوتاه
• نوع نصب
• شرایط خاک
• تعداد کابل موازی
• ضرایب تصحیح

برای مطالعه دقیق‌تر پیشنهاد می‌شود مقاله راهنمای انتخاب کابل 20 کیلوولت را نیز بخوانید.

سایزهای رایج کابل فشار متوسط

سایزهای متداول عبارت‌اند از:

• 1×50
• 1×70
• 1×95
• 1×120
• 1×150
• 1×185
• 1×240
• 1×300
• 1×400
• 1×500
• 1×630 mm²

ظرفیت تولید هر کارخانه ممکن است متفاوت باشد.

نمونه کابل فشار متوسط در تکه کابل

برای مشاهده نمونه‌های واقعی بازار می‌توانید به سایت تکه کابل مراجعه کنید:

کابل آلومینیومی 20 کیلوولت 1×185 سیمکو

کابل 20 کیلوولت 120 آلومینیوم زره‌دار متال

این صفحات برای آشنایی بیشتر با ساختار و نمونه‌های بازار کابل فشار متوسط مفید هستند.

برندهای کابل فشار متوسط

در بازار ایران، برندهای مختلفی کابل فشار متوسط تولید می‌کنند.

هنگام انتخاب برند باید موارد زیر بررسی شوند:

• استاندارد تولید
• Vendor List پروژه
• تأییدیه کارفرما
• دیتاشیت
• ساختار شیلد
• نوع عایق
• نوع روکش
• طول قرقره
• زمان تحویل

در پایا نیرو می‌توانید برخی برندهای قابل تأمین را بررسی کنید:

سیم و کابل ستاره یزد

سیم و کابل مغان

کابل متال

مشخصات مناسب برای RFQ کابل 20 کیلوولت

برای استعلام حرفه‌ای بهتر است درخواست خرید شامل موارد زیر باشد:

رده ولتاژی + جنس هادی + سایز + نوع شیلد + سطح مقطع شیلد + زره + نوع روکش + متراژ + طول قرقره

برای مثال:

Cable 12/20(24) kV – Al/XLPE – 1×185 mm² – Cu Screen 25 mm² – Armoured – PE Sheath – 3000 m

هرچه RFQ دقیق‌تر باشد، احتمال خطا در پیشنهاد فنی و قیمت کمتر خواهد بود.

قیمت کابل فشار متوسط 20 کیلوولت

قیمت کابل فشار متوسط به عوامل زیر بستگی دارد:

• قیمت مس
• قیمت آلومینیوم
• سطح مقطع
• وزن هادی
• مقدار شیلد مسی
• نوع عایق
• نوع زره
• نوع روکش
• متراژ
• برند
• طول قرقره

برای اطلاعات بیشتر می‌توانید مقاله قیمت کابل فشار متوسط 20 کیلوولت را نیز مطالعه کنید.

خرید کابل 20 کیلوولت از پایا نیرو

برای استعلام کابل فشار متوسط بهتر است دیتاشیت، BOQ یا مشخصات فنی پروژه را برای واحد فروش ارسال کنید تا کابل متناسب با نیاز پروژه بررسی شود.

برای مشاهده محصولات وارد دسته کابل فشار متوسط پایا نیرو شوید.

استعلام قیمت و دریافت پیش‌فاکتور

واتساپ پایا نیرو – 09001258175

ارتباط در بله – @payatransfo

برای دریافت پاسخ سریع‌تر، مشخصات را به این شکل ارسال کنید:

ولتاژ + جنس هادی + سایز + شیلد + زره‌دار یا بدون زره + نوع روکش + متراژ + شهر تحویل

سوالات متداول درباره مشخصات فنی کابل 20 کیلوولت

استاندارد اصلی کابل 20 کیلوولت چیست؟

یکی از استانداردهای اصلی بین‌المللی کابل فشار متوسط IEC 60502-2 است.

عایق کابل 20 کیلوولت چیست؟

در بسیاری از کابل‌های فشار متوسط از XLPE به‌عنوان عایق اصلی استفاده می‌شود.

شیلد مسی چه وظیفه‌ای دارد؟

شیلد به کنترل میدان الکتریکی و ایجاد مسیر برای جریان‌های خازنی و جریان خطای زمین کمک می‌کند.

آیا هر کابل زره‌دار برای دفن مناسب است؟

خیر. امکان دفن باید براساس طراحی کابل، روکش و مشخصات سازنده بررسی شود.

آیا کابل بدون زره قابل دفن است؟

در برخی طراحی‌ها بله، اما باید شرایط خاک، حفاظت مکانیکی و دیتاشیت کابل بررسی شود.

زره کابل تک‌رشته 20 کیلوولت از چه جنسی است؟

در بسیاری از کابل‌های تک‌رشته AC در صورت نیاز به زره، از مواد غیرمغناطیسی مانند آلومینیوم استفاده می‌شود.

آیا می‌توان سایز کابل را فقط براساس ظرفیت ترانس انتخاب کرد؟

خیر. جریان، اتصال کوتاه، طول مسیر، روش نصب و شرایط محیطی نیز باید بررسی شوند.

جمع‌بندی

در خرید کابل فشار متوسط 20 کیلوولت تنها دانستن سایز کابل کافی نیست.

یک مشخصات فنی کامل بهتر است شامل این موارد باشد:

رده ولتاژ + جنس هادی + سطح مقطع + عایق + شیلد + سطح مقطع شیلد + زره + روکش + متراژ + استاندارد

در بسیاری از شبکه‌های 20 کیلوولت، کابل 12/20(24) kV با عایق XLPE یکی از ساختارهای رایج است.

برای مشاهده محصولات قابل تأمین وارد دسته کابل فشار متوسط پایا نیرو شوید.

استعلام قیمت، موجودی و دریافت پیش‌فاکتور:
واتساپ پایا نیرو – 09001258175
بله پایا نیرو – @payatransfo