کابل زرهدار یا کابل آرموردار (Armoured Cable) نوعی کابل برق است که برای افزایش مقاومت در برابر ضربه، فشار و آسیبهای مکانیکی، یک لایه محافظ فلزی در ساختمان آن قرار میگیرد. این کابلها در پروژههای صنعتی، کارخانهها، معادن، پستهای برق، شبکههای توزیع، مسیرهای زیرزمینی و محیطهایی که احتمال آسیب مکانیکی وجود دارد کاربرد گستردهای دارند.
کابل زرهدار میتواند مسی یا آلومینیومی، فشار ضعیف یا فشار متوسط، تکرشته یا چندرشته باشد. نوع زره نیز باید متناسب با ساختمان کابل و شرایط شبکه انتخاب شود.
برای مشاهده محصولات میتوانید وارد دسته کابل زرهدار پایا نیرو شوید.
همچنین سایر محصولات در دسته سیم و کابل پایا نیرو قابل مشاهده هستند.
کابل زرهدار چیست؟
در کابل آرموردار، یک لایه فلزی بین لایههای داخلی و روکش خارجی قرار میگیرد تا مقاومت مکانیکی کابل افزایش پیدا کند.
این لایه میتواند بسته به طراحی کابل از:
- سیم فولادی
- نوار فولادی
- سیم آلومینیومی
- مواد فلزی غیرمغناطیسی
تشکیل شود.
بنابراین اصطلاح «زرهدار» فقط به وجود یک لایه محافظ اشاره دارد و نوع دقیق زره باید از دیتاشیت محصول مشخص شود.
ساختمان کابل زرهدار
ساختمان کابل بسته به سطح ولتاژ و نوع محصول متفاوت است، اما یک کابل زرهدار معمولی میتواند شامل لایههای زیر باشد:
- هادی مسی یا آلومینیومی
- عایق
- فیلر یا لایه پرکننده
- روکش یا Bedding داخلی
- زره فلزی
- روکش خارجی
در کابلهای فشار متوسط ممکن است لایههای دیگری مانند:
- نیمههادی هادی
- عایق XLPE
- نیمههادی عایق
- شیلد مسی
- لایه آببندی
نیز وجود داشته باشند.
برای مشاهده محصولات فشار متوسط میتوانید به دسته کابل فشار متوسط پایا نیرو مراجعه کنید.
چرا کابل زرهدار استفاده میشود؟
مهمترین دلیل استفاده از زره، افزایش حفاظت مکانیکی کابل است.
این حفاظت در مسیرهایی که احتمال موارد زیر وجود دارد اهمیت بیشتری پیدا میکند:
- ضربه
- فشار
- کشش مکانیکی
- برخورد ابزار
- فعالیت ماشینآلات
- آسیب حین عملیات ساختمانی
- شرایط سخت صنعتی
با این حال زره به معنی ضدآب، ضدحریق یا مقاوم بودن کابل در برابر تمام شرایط محیطی نیست.
هر یک از این ویژگیها نیاز به طراحی و مواد مخصوص دارد.
کابل SWA چیست؟
SWA مخفف:
Steel Wire Armour
است.
در این کابل، زره از سیمهای فولادی تشکیل شده است.
SWA در بسیاری از کابلهای چندرشته AC مورد استفاده قرار میگیرد و حفاظت مکانیکی مناسبی ایجاد میکند.
کاربردهای رایج:
- کابلهای قدرت چندرشته
- پروژههای صنعتی
- کابلهای زمینی
- خطوط تغذیه
- کارخانهها
- تأسیسات ثابت
است.
کابل AWA چیست؟
AWA مخفف:
Aluminium Wire Armour
است.
در این ساختار بهجای سیم فولادی از سیم آلومینیومی استفاده میشود.
یکی از کاربردهای مهم AWA، کابلهای تکرشته AC است.
دلیل این موضوع به خاصیت مغناطیسی فولاد مربوط میشود.
در اطراف هادی حامل جریان متناوب میدان مغناطیسی ایجاد میشود و استفاده از زره فولادی مغناطیسی در اطراف یک کابل تکرشته AC میتواند باعث ایجاد تلفات و گرمشدن ناخواسته شود.
به همین دلیل در بسیاری از کابلهای تکرشته AC از زره غیرمغناطیسی مانند آلومینیوم استفاده میشود.
تفاوت SWA و AWA
| ویژگی | SWA | AWA |
|---|---|---|
| جنس زره | فولاد | آلومینیوم |
| خاصیت مغناطیسی | دارد | غیرمغناطیسی |
| کاربرد رایج | کابل چندرشته | کابل تکرشته AC |
| حفاظت مکانیکی | بالا | بالا با توجه به طراحی |
| وزن | معمولاً بیشتر | سبکتر |
| استفاده در Single Core AC | معمولاً انتخاب مناسب نیست | بسیار رایج |
این جدول یک راهنمای کلی است و دیتاشیت و طراحی پروژه باید ملاک نهایی باشند.
آیا میتوان برای کابل تکرشته از SWA استفاده کرد؟
در کابلهای تکرشتهای که جریان متناوب عبور میکند، استفاده از زره فولادی مغناطیسی میتواند باعث ایجاد جریانهای القایی و تلفات شود.
به همین دلیل در بسیاری از طراحیها از AWA یا زره غیرمغناطیسی استفاده میشود.
بنابراین نباید برای تمام کابلهای تکرشته AC بهصورت خودکار SWA انتخاب کرد.
این موضوع در کابلهای فشار متوسط و فشار قوی اهمیت بیشتری دارد.
STA چیست؟
STA مخفف Steel Tape Armour است.
در این نوع کابل، زره از نوارهای فولادی تشکیل میشود.
STA نیز برای ایجاد حفاظت مکانیکی استفاده میشود، اما ساختمان و کاربرد آن با SWA متفاوت است.
انتخاب میان:
- SWA
- STA
- AWA
باید براساس نوع کابل، سطح ولتاژ، تعداد رشته و شرایط مکانیکی پروژه انجام شود.
کابل زرهدار مسی
در کابل زرهدار مسی، هادی اصلی از مس ساخته میشود.
مزایای اصلی هادی مسی:
- هدایت الکتریکی بالا
- سطح مقطع کمتر در برخی ظرفیتهای مشابه
- اتصالات جمعوجورتر
- کاربرد گسترده در صنعت
است.
اما هادی مسی وزن و هزینه بیشتری نسبت به آلومینیوم دارد.
کابل زرهدار آلومینیومی
در کابلهای آلومینیومی، وزن کمتر و قیمت اقتصادیتر میتواند در پروژههای طولانی اهمیت زیادی داشته باشد.
برای مشاهده محصولات آلومینیومی میتوانید وارد دسته کابل آلومینیومی پایا نیرو شوید.
هنگام جایگزینی کابل مسی با آلومینیومی باید:
- جریان
- افت ولتاژ
- اتصال کوتاه
- طول مسیر
- نوع اتصال
بررسی شوند.
کابل آلومینیومی را نباید صرفاً با همان سایز کابل مسی جایگزین کرد.
کابل زرهدار فشار ضعیف
کابلهای زرهدار LV در پروژههایی مانند:
- موتورخانه
- کارخانه
- ساختمان صنعتی
- پمپ
- تابلو برق
- خطوط تغذیه
کاربرد دارند.
در این کابلها معمولاً سطح ولتاژهایی مانند 0.6/1 kV دیده میشود.
ساختار دقیق کابل باید مطابق دیتاشیت کارخانه بررسی شود.
کابل زرهدار 20 کیلوولت
در شبکههای 20 کیلوولت نیز از کابلهای زرهدار استفاده میشود.
یکی از ردههای رایج:
12/20(24) kV
است.
کابل فشار متوسط زرهدار میتواند شامل:
- هادی
- اسکرین نیمههادی
- XLPE
- اسکرین عایق
- شیلد مسی
- لایههای داخلی
- زره
- روکش خارجی
باشد.
برای مشاهده محصولات مرتبط وارد دسته کابل فشار متوسط پایا نیرو شوید.
آیا هر کابل زرهدار برای دفن مستقیم مناسب است؟
خیر.
این تصور که هر کابل دارای زره را میتوان بدون بررسی مستقیماً زیر خاک دفن کرد، صحیح نیست.
برای دفن مستقیم باید موارد زیر بررسی شوند:
- نوع روکش خارجی
- مقاومت در برابر رطوبت
- نوع زره
- فشار مکانیکی
- شرایط خاک
- روش کابلکشی
- دستورالعمل سازنده
برای مشاهده محصولات زمینی وارد دسته کابل زمینی پایا نیرو شوید.
کابل زرهدار ضدآب است؟
وجود زره بهتنهایی کابل را ضدآب نمیکند.
اگر پروژه دارای شرایط مرطوب یا زیرزمینی باشد، ممکن است کابل به لایههای اضافی مانند:
- Water Blocking Tape
- Swellable Tape
- آببندی طولی
- آببندی شعاعی
- روکش مناسب
نیاز داشته باشد.
بنابراین اصطلاح «زرهدار» و «ضدآب» دو ویژگی متفاوت هستند.
کابل آرموردار با کابل شیلددار چه تفاوتی دارد؟
زره و شیلد وظایف متفاوتی دارند.
زره
بیشتر برای حفاظت مکانیکی استفاده میشود.
شیلد
در کابلهای مختلف میتواند نقشهایی مانند:
- کنترل میدان الکتریکی
- مسیر جریان خطا
- کاهش نویز
داشته باشد.
بنابراین شیلد را نباید معادل زره در نظر گرفت.
آیا زره میتواند ارت شود؟
در بسیاری از طراحیها، بخشهای فلزی کابل باید مطابق سیستم حفاظت و استاندارد پروژه به زمین متصل شوند.
اما نحوه Bonding زره در:
- کابل فشار ضعیف
- فشار متوسط
- کابل تکرشته
- کابل چندرشته
میتواند متفاوت باشد.
در پروژههای حرفهای این موضوع باید توسط طراح سیستم تعیین شود.
کابل زرهدار برای کارخانه
در کارخانهها این کابلها میتوانند برای تغذیه:
- موتورها
- پمپها
- تجهیزات تولید
- تابلوها
- کمپرسورها
- ماشینآلات
استفاده شوند.
در محیطهای صنعتی باید علاوه بر زره به مقاومت کابل در برابر:
- روغن
- مواد شیمیایی
- دما
- UV
- رطوبت
نیز توجه شود.
کابل زرهدار در معدن
معادن یکی از محیطهایی هستند که حفاظت مکانیکی کابل اهمیت زیادی دارد.
در چنین محیطهایی احتمال:
- ضربه
- کشش
- تماس با ماشینآلات
- آسیب فیزیکی
بیشتر است.
با این حال نوع کابل معدن باید مطابق شرایط و استاندارد همان پروژه انتخاب شود.
کابل زرهدار در نفت و گاز
در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی نیز کابلهای آرموردار کاربرد زیادی دارند.
در چنین پروژههایی علاوه بر حفاظت مکانیکی ممکن است موارد زیر اهمیت داشته باشند:
- Flame Retardant
- Fire Resistant
- LSZH
- مقاومت شیمیایی
- هالوژنفری
- مقاومت در برابر روغن
بنابراین فقط عبارت SWA برای تعریف کامل کابل کافی نیست.
کابل زرهدار PVC
در بسیاری از کابلهای فشار ضعیف، PVC در بخشهایی از عایق یا روکش مورد استفاده قرار میگیرد.
برای پروژههای عمومی این ساختار بسیار رایج است.
اما در محیطهای خاص ممکن است نیاز به روکش دیگری وجود داشته باشد.
کابل زرهدار XLPE
XLPE در کابلهای قدرت کاربرد گستردهای دارد و در بسیاری از کابلهای فشار متوسط بهعنوان عایق اصلی استفاده میشود.
در کابلهای قدرت فشار ضعیف نیز ممکن است XLPE بهعنوان عایق استفاده شود.
XLPE و PVC ویژگیهای متفاوتی دارند و انتخاب آنها باید براساس دیتاشیت و شرایط پروژه انجام شود.
کابل زرهدار LSZH
در پروژههایی که کاهش دود و گازهای هالوژنی اهمیت دارد، ممکن است کابل زرهدار با روکش LSZH استفاده شود.
کاربردهای متداول:
- تونل
- مترو
- بیمارستان
- دیتاسنتر
- ساختمانهای عمومی
- نیروگاه
هستند.
صرف درج عبارت LSZH کافی نیست و آزمونها و استانداردهای کابل باید بررسی شوند.
استاندارد کابل زرهدار
استاندارد کابل به سطح ولتاژ و ساختمان آن بستگی دارد.
برای مثال:
- IEC 60228 برای هادی
- IEC 60502-1 برای برخی کابلهای قدرت فشار ضعیف
- IEC 60502-2 برای کابلهای فشار متوسط
از مراجع مهم صنعت هستند.
برای آشنایی کاملتر میتوانید مقاله استاندارد سیم و کابل چیست؟ را مطالعه کنید.
چگونه کابل زرهدار مناسب انتخاب کنیم؟
برای انتخاب صحیح باید حداقل موارد زیر مشخص باشند:
- سطح ولتاژ
- مس یا آلومینیوم
- تعداد رشته
- سطح مقطع
- نوع عایق
- نوع زره
- نوع روکش
- روش نصب
- شرایط محیطی
- متراژ
انتخاب SWA یا AWA
یک راهنمای اولیه:
کابل چندرشته AC → SWA میتواند متداول باشد
کابل تکرشته AC → معمولاً زره غیرمغناطیسی مانند AWA بررسی میشود
اما این موضوع باید با دیتاشیت و استاندارد پروژه تأیید شود.
مثال درخواست خرید کابل زرهدار
به جای:
کابل زرهدار 185 قیمت بدهید
بهتر است بنویسید:
کابل آلومینیومی 12/20(24) kV – 1×185 – AWA – متراژ 3000 متر
یا:
کابل مسی 0.6/1 kV – 4×35 – XLPE/SWA/PVC – متراژ 500 متر
این نوع درخواست امکان استعلام دقیقتری فراهم میکند.
قیمت کابل زرهدار
قیمت کابل آرموردار به عوامل مختلفی وابسته است:
- قیمت مس
- قیمت آلومینیوم
- سطح مقطع
- تعداد رشته
- نوع عایق
- مقدار شیلد
- نوع زره
- وزن زره
- روکش
- برند
- متراژ
به همین دلیل قیمت باید در زمان سفارش استعلام شود.
چرا کابل زرهدار گرانتر است؟
در مقایسه با کابل مشابه بدون زره، مقدار مواد اولیه و مراحل تولید بیشتری در کابل آرموردار وجود دارد.
مواردی مانند:
- Bedding
- سیم یا نوار زره
- روکش خارجی
- وزن بیشتر
میتوانند هزینه تولید را افزایش دهند.
خرید کابل زرهدار از پایا نیرو
برای مشاهده محصولات وارد:
دسته کابل زرهدار پایا نیرو
شوید.
همچنین میتوانید دستههای مرتبط را بررسی کنید:
استعلام قیمت کابل آرموردار
برای دریافت پیشنهاد دقیق، مشخصات را به شکل زیر ارسال کنید:
ولتاژ + تعداد رشته + سطح مقطع + مس/آلومینیوم + نوع عایق + نوع زره + روکش + متراژ + محل تحویل
مثال:
0.6/1 kV – Cu/XLPE/SWA/PVC – 4×50 – 1000 متر
یا:
12/20(24) kV – Al/XLPE/CWS/AWA/PE – 1×240 – 3000 متر
استعلام قیمت و دریافت پیشفاکتور
واتساپ پایا نیرو – 09001258175
سوالات متداول درباره کابل زرهدار
کابل زرهدار چیست؟
کابلی است که دارای یک لایه فلزی برای افزایش حفاظت مکانیکی است.
کابل آرموردار همان کابل زرهدار است؟
بله. Armoured Cable اصطلاح انگلیسی کابل زرهدار است.
SWA چیست؟
SWA به زره سیم فولادی گفته میشود.
AWA چیست؟
AWA زره سیم آلومینیومی است و در بسیاری از کابلهای تکرشته AC مورد استفاده قرار میگیرد.
SWA بهتر است یا AWA؟
هیچکدام بهصورت مطلق بهتر نیستند. انتخاب به تکرشته یا چندرشته بودن کابل و مشخصات سیستم بستگی دارد.
آیا کابل تکرشته را میتوان SWA کرد؟
در سیستم AC، استفاده از زره فولادی مغناطیسی برای کابل تکرشته میتواند باعث تلفات و گرمشدن شود؛ به همین دلیل معمولاً زره غیرمغناطیسی بررسی میشود.
کابل زرهدار ضدآب است؟
خیر. زره برای حفاظت مکانیکی است و ضدآب بودن به ساختمان و لایههای دیگر کابل بستگی دارد.
آیا هر کابل زرهدار قابل دفن است؟
خیر. باید مشخصات سازنده، روکش، آببندی و شرایط نصب بررسی شوند.
کابل زرهدار مسی بهتر است یا آلومینیومی؟
انتخاب به جریان، افت ولتاژ، وزن، هزینه و شرایط پروژه بستگی دارد.
کابل زرهدار 20 کیلوولت چه ساختاری دارد؟
معمولاً شامل هادی، لایههای نیمههادی، XLPE، شیلد فلزی، زره و روکش است؛ اما ساختار دقیق باید از دیتاشیت بررسی شود.
قیمت کابل زرهدار چقدر است؟
قیمت به هادی، سایز، تعداد رشته، عایق، زره، روکش، برند و متراژ بستگی دارد.
جمعبندی
کابل زرهدار یا کابل آرموردار برای پروژههایی طراحی میشود که کابل علاوه بر عملکرد الکتریکی به حفاظت مکانیکی بیشتری نیاز دارد.
یکی از مهمترین نکات انتخاب، تشخیص صحیح نوع زره است. SWA بیشتر در کابلهای چندرشته رایج است و در بسیاری از کابلهای تکرشته AC بهجای فولاد از زره غیرمغناطیسی مانند AWA استفاده میشود.
برای خرید صحیح باید علاوه بر سایز، ولتاژ، تعداد رشته، جنس هادی، عایق، نوع زره، روکش و روش نصب مشخص شوند.
مشاهده و خرید کابل زرهدار از پایا نیرو
استعلام قیمت و دریافت پیشفاکتور:
واتساپ پایا نیرو – 09001258175
بله پایا نیرو – @payatransfo

