سیم آلومینیوم با مغز فولاد 120 روکشدار (ACSR 120 Covered)

آشنایی با سیم ACSR 120 روکشدار

سیم آلومینیوم با مغز فولاد ۱۲۰ روکشدار که در بازار با نام‌های ACSR 120 و سیم هاینا (Hyena) شناخته می‌شود، عضوی از خانواده هادی‌های هوایی تقویت‌شده با فولاد است. این محصول یکی از متداول‌ترین گزینه‌ها برای انتقال و توزیع انرژی الکتریکی در شبکه‌های هوایی فشار متوسط (۲۰ و ۳۳ کیلوولت) به شمار می‌رود .

نام‌گذاری سیم‌های ACSR با اسامی حیواناتی مانند هاینا (کفتار)، داگ (سگ) و مینک (راسو) یک روش استاندارد جهانی برای شناسایی ساختار و سایز این هادی‌هاست. هر نام نشان‌دهنده ترکیب مشخصی از تعداد رشته‌های آلومینیوم و فولاد و قطر آنها می‌باشد.

ساختار و مشخصات فنی

ساختار منحصربه‌فرد سیم ACSR 120 روکشدار، حاصل ترکیب هوشمندانه دو فلز با ویژگی‌های مکمل است:

هادی: مغزی این سیم از ۷ رشته فولاد پرکربن گالوانیزه با قطر ۵.۷۹ میلیمتر تشکیل شده که وظیفه تحمل نیروهای کششی را بر عهده دارد . به دور این مغزی فولادی، ۷ رشته سیم آلومینیوم سخت با قطر ۴.۳۹ میلیمتر به صورت مارپیچ تابیده شده است . آلومینیوم به کار رفته وظیفه اصلی هدایت جریان الکتریکی را بر عهده دارد.

سطح مقطع: سطح مقطع حقیقی این سیم حدود ۱۲۶.۵ میلیمتر مربع است که از این مقدار ۱۰۶ میلیمتر مربع مربوط به آلومینیوم و ۲۰.۵ میلیمتر مربع مربوط به فولاد می‌باشد .

روکش عایق: وجه تمایز این محصول با سیم‌های بدون روکش، لایه محافظی است که روی هادی کشیده می‌شود. این روکش از جنس پلی‌اتیلن با چگالی بالا (HDPE) یا پلی‌اتیلن کراسلینک شده (XLPE) است . روکش XLPE مقاومت حرارتی بالاتری داشته و برای ولتاژهای بالاتر مناسب‌تر است.

وزن: وزن تقریبی این سیم ۴۵۰ کیلوگرم در هر کیلومتر است که شامل ۲۸۶ کیلوگرم آلومینیوم و ۱۶۰ کیلوگرم فولاد می‌باشد .

مشخصات الکتریکی: مقاومت اهمی سیم در دمای ۲۰ درجه سلسیوس حدود ۰.۲۸۴۳ اهم بر کیلومتر بوده و حداکثر جریان عبوری مجاز آن ۴۴۱ آمپر است .

استحکام مکانیکی: حداقل قدرت پارگی این سیم ۴۰۹۰۰ نیوتن است که نشان از مقاومت کششی بسیار بالای آن دارد .

مزایای استفاده از سیم روکشدار

افزایش ایمنی: روکش عایق از تماس مستقیم و خطر برق‌گرفتگی جلوگیری می‌کند . این ویژگی به‌ویژه در مناطق مسکونی و پررفتوآمد بسیار حیاتی است.

محافظت در برابر عوامل محیطی: روکش سیم را در برابر رطوبت، اشعه فرابنفش، مواد شیمیایی و آلودگی‌های صنعتی محافظت می‌کند .

مقاومت در برابر جوندگان: در مناطقی که حیوانات جونده به سیم‌ها آسیب می‌رسانند، روکش XLPE مانع از تخریب سیم می‌شود .

عمر طولانی‌تر: سیم‌های روکشدار به دلیل محافظت در برابر سایش، خوردگی و فرسودگی، عمر مفید بیشتری نسبت به نمونه‌های بدون روکش دارند .

کاهش خاموشی‌ها: روکش عایق از اتصال کوتاه ناشی از تماس با شاخه درختان یا اشیای دیگر جلوگیری کرده و پایداری شبکه را افزایش می‌دهد.

کاربردهای اصلی

شبکه‌های توزیع فشار متوسط: سیم ACSR 120 روکشدار به طور گسترده در خطوط توزیع برق با ولتاژهای ۲۰ و ۳۳ کیلوولت استفاده می‌شود .

مناطق جنگلی و بادخیز: به دلیل مقاومت در برابر شرایط سخت محیطی و رطوبت، گزینه‌ای ایده‌آل برای مناطق مرطوب و جنگلی محسوب می‌شود .

محیط‌های شهری: در شهرها که فاصله ساختمان‌ها به خطوط برق کم است، استفاده از سیم روکشدار ایمنی را افزایش می‌دهد.

شبکه‌های روشنایی معابر: در پروژه‌های روشنایی جاده‌ها و بزرگراه‌های برون‌شهری کاربرد فراوان دارد .

مناطق صنعتی و کشاورزی: برای برق‌رسانی به مجتمع‌های صنعتی و اراضی کشاورزی که نیاز به انتقال انرژی در مسافت طولانی دارند، بسیار مناسب است .

تفاوت با سیم بدون روکش

انتخاب بین سیم روکشدار و بدون روکش به محل نصب و سطح ولتاژ بستگی دارد:

ایمنی: سیم روکشدار ضریب ایمنی بالاتری دارد و برای مناطق مسکونی و پرتراکم مناسب‌تر است .

رسانایی و دما: سیم بدون روکش رسانایی بیشتری داشته و تحمل حرارتی بالاتری دارد، به همین دلیل برای خطوط فشار قوی کاربرد بیشتری دارد .

کاربرد ولتاژی: سیم‌های روکشدار معمولاً برای فشار ضعیف تا متوسط (۲۰ کیلوولت) و سیم‌های بدون روکش برای فشار قوی استفاده می‌شوند .

قیمت: سیم روکشدار به دلیل فرآیند تولید اضافی، قیمت بالاتری نسبت به نوع بدون روکش دارد.

استانداردها و تأییدیه‌ها

سیم ACSR 120 روکشدار باید مطابق با استانداردهای معتبر تولید شود:

استانداردهای بین‌المللی: IEC 61089 و IEC 60454 برای هادی‌های هوایی.

استاندارد ملی ایران: ISIRI 356 و ISIRI 607 برای سیم‌های آلومینیومی با مغز فولاد.

تأییدیه توانیر: محصولات مورد استفاده در شبکه‌های توزیع برق ایران باید دارای تأییدیه شرکت توانیر باشند .

نکات مهم در خرید و نصب

برای اطمینان از عملکرد صحیح و طول عمر مفید سیم، رعایت نکات زیر ضروری است:

خرید از منابع معتبر: سیم ACSR 120 روکشدار باید از تولیدکنندگان و نمایندگی‌های معتبر مانند سیم و کابل یزد، اختر اصفهان، مسین و … خریداری شود .

انتخاب اتصالات مناسب: برای جلوگیری از آسیب به روکش و اطمینان از اتصال صحیح، باید از اتصالات و ابزارهای استاندارد مخصوص سیم‌های روکشدار استفاده شود .

محاسبه افت ولتاژ: در مسافت‌های طولانی، حتماً افت ولتاژ محاسبه و در طراحی خط لحاظ گردد .

بسته‌بندی: سیم‌ها معمولاً بر روی قرقره‌های چوبی یا فلزی بسته‌بندی می‌شوند و بر اساس متراژ مورد نیاز عرضه می‌گردند .

توجه به شرایط نگهداری: سیم‌ها باید در محیط خشک و دور از تابش مستقیم خورشید نگهداری شوند.

جمع‌بندی

سیم آلومینیوم با مغز فولاد ۱۲۰ روکشدار (ACSR 120 Covered) یک راهکار مهندسی شده و بالغ برای انتقال انرژی الکتریکی در خطوط هوایی فشار متوسط است. ترکیب هوشمندانه آلومینیوم برای رسانایی و فولاد برای استحکام، همراه با روکش محافظ، محصولی را پدید آورده که ضمن برخورداری از ایمنی بالا، در برابر شرایط سخت محیطی مقاوم بوده و عمر طولانی دارد.

این سیم برای طیف وسیعی از کاربردها از شبکه‌های توزیع شهری گرفته تا مناطق جنگلی و صنعتی، انتخابی بهینه محسوب می‌شود. با انتخاب سیم ACSR 120 روکشدار از تولیدکنندگان معتبر داخلی، می‌توانید از کیفیت، ایمنی و طول عمر بالای خطوط توزیع برق خود اطمینان حاصل کنید.