یراق آلات توزیع برق؛ معرفی، کاربرد و ویژگی

آیا می‌دانید چه تجهیزات و قطعاتی شامل یراق آلات توزیع برق می‌شوند؟ یراق آلاتی که در شبکه‌های توزیع برق مورد استفاده قرار می‌گیرند، از جمله مهم‌ترین بخش‌ها در این سیستم‌ها به حساب می‌آیند که بدون وجود آن‌ها نمی‌توان امنیت و کارکرد صحیح شبکه را تضمین کرد؛ لذا شناخت آن‌ها حائز اهمیت بوده و ما در ادامه قصد داریم به بررسی این تجهیزات بپردازیم. با ما در پایانیرو همراه باشید.

نگاهی بر یراق آلات توزیع برق و کاربرد هر یک از آن‌ها

یراق آلات توزیع برق از جمله مهم‌ترین بخش‌ها در شبکه‌های توزیع و انتقال برق هستند که مجموع آن‌ها موجب افزایش امنیت، سرعت و سهولت در برق‌رسانی می‌شود. بهره‌گیری از این یراق آلات برای محافظت از کابل‌ها در مسیرهای طولانی و همچنین تشخیص خطای پیش آمده و جلوگیری از بروز خطرات احتمالی ضروری است.

پیش از این که بخواهیم به بررسی انواع یراق مصرفی در شبکه توزیع برق بپردازیم، در ابتدا بایستی که با معنی «یراق» کمی بیش‌تر آشنا شویم. منظور از یراق در واقع سلاح، اسلحه، سپر و مواردی از این دسته است. همچنین، یراق در معنای سلاح پوشیده، آراسته، مسلح و آماده نیز شناخته می‌شود.

جالب است بدانید که در گذشته‌های دور، یراق نوعی سلاح فلزی بود که از آن در جنگ‌ها استفاده می‌کردند؛ مثل انواع شمشیر و کمان که از جنس فلز ساخته می‌شدند و به عنوان ابزار جنگی و فلزی مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

انواع یراق آلات توزیع برق

اکنون که با چیستی یراق آشنا شدیم، در ادامه می‌خواهیم مهم‌ترین و رایج‌ترین یراق آلات توزیع برق را به شما عزیزان معرفی کنیم:

کراس آرم

یکی از مهم‌ترین یراق آلات مصرفی در شبکه‌های توزیع برق، کراس آرم بوده که از آن برای نگهداری سیم‌ها و مقره‌ها بر روی تیر استفاده می‌کنند. کراس آرم تحت عنوان کنسول نیز شناخته شده که به شکل بازوی متقاطع به همراه پایه بوده و به وفور در شبکه‌های توزیع به کار گرفته می‌شود. ساخت انواع مختلف کراس آرم بر اساس فاکتورهای مختلفی هم‌چون شرایط آب و هوایی، جنس و نوع هادی و همچنین مسائل اقتصادی صورت می‌گیرد.

استفاده از این نوع یراق آلات توزیع برق به فاصله سیم‌ها از یکدیگر کمک کرده و موجب می‌شود تا میدان الکترومغناطیسی آن‌ها با هم دیگر تداخل پیدا نکند. در حالت کلی، سه نوع کنسول یا کراس آرم وجود داشته که در ادامه با آن‌ها آشنا خواهیم شد:

• کراس آرم چوبی: این مدل کنسول در گذشته برای انتقال خطوط تلفن، تلگراف و برق کارایی داشت. معمولاً آن را با استفاده از چوب درختانی نظیر ممرز، صنوبر، افرا، راش، انجیلی و کاج می‌ساختند. این کنسول برای داشتن ماندگاری بالاتر بایستی به روغن یاپنتا کلروفنل آغشته شده و در زمان ساخت دارای رطوبت کم‌تر از 22 درصد باشد؛
• کراس آرم فلزی: این مدل کنسول نسبت به کراس آرم چوبی مقاومت بیش‌تری داشته و عمدتاً برای نگهداری تیرهای بتنی و فولادی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛
• کراس آرم جناقی: این کنسول به گونه‌ای طراحی شده که می‌تواند سه سیم را با فاصله برابر به صورت مثلث متساوی‌الاضلاع در کنار هم نگه دارد.

راک

از دیگر یراق آلات توزیع برق بوده که آن را روی پایه‌هایی از جنس چوب یا بتون با ارتفاع 9 متر در بالاترین نقطه نصب خواهند کرد. این یراق تشکیل شده از یک تسمه فولدی گالوانیزه بوده که تعداد مورد نیاز اتریه روی آن جوش داده می‌شود. قابل ذکر است که راک و اتریه در انواع دو، سه و پنج مقره‌ای تولید شده و در شبکه‌های فشار ضعیف مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کلمپ آویز عبوری

کلمپ آویز عبوری از دیگر یراق آلات توزیع برق بوده که به منظور اتصال کابل به قلاب در تیرهای میانی یا گذر مورد استفاده قرار می‌گیرد. قابل ذکر بوده که این کلمپ در کابل‌های خود نگهدار فشار متوسط به همراه مسنجر عایق‌دار یا بدون عایق کارایی دارد. از دیگر ویژگی‌های این تجهیز می‌توان به مقاومت آن در برابر پارگی، شکست و شوک الکتریکی اشاره داشت. بدنة آن آلومینیومی بوده و استحکام کششی آن نیز بسیار بالا است.

کلمپ انتهایی

کلمپ انتهایی عمدتاً در شبکه‌های هوایی کابل‌های خودنگهدار فشار ضعیف که مجهز به مسنجر و روکش بوده به کار می‌رود. بدنة یراق مذکور از جنس آلومینیوم تولید شده و تراکم بالایی دارد؛ به همین علت استحکام کششی این نوع یراق آلات توزیع برق بالا است. این محصول حالت گوه‌ای داشته و به همین علت برای نصب آن به پیچ و مهره نیازی نخواهید داشت.

آچار L و F

از این آچارها به منظور ایجاد فاصله مابین رشته‌های کابل بهره می‌برند. با کمک این نوع یراق، کلمپ انشعابات برای انشعابات مشترکین نصب خواهد شد. افزون بر این، برای راحت‌تر شدن روند نصب کلمپ ارتباط خط برای انشعابات فرعی نیز کارایی دارد.

کلمپ بی متال

این نوع یراق از جمله مهم‌ترین یراق آلات در شبکه توزیع برق بوده که به منظور گرفتن انشعاب از شبکه کابل خودنگهدار و ایجاد خطوط فرعی مورد استفاده قرار می‌گیرد. قابل ذکر است که کلمپ بی متال مخصوص کابل‌های روکش‌دار طراحی و تولید می‌شود؛ از این جهت در زمان استفاده از آن نیازی به جدا کردن روکش کابل نخواهیم داشت. این یراق دارای یک چنگک دندانه‌دار بوده که با استفاده از آن جریان را هدایت خواهد کرد. چنگک مذکور با استفاده از قل، روی و مس آبکاری شده و به همین علت دچار خوردگی نشده و خاصیت ضد آب بودن را نیز داراست.

پیچ دم خوکی

این مدل یراق آلات توزیع برق برای نگهداری از کابل خودنگهدار روی پایه‌های بتنی به همراه کلمپ آویز یا انتهایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین، دارای یک قلاب فولادی با آبکاری گالوانیزه است.

کلمپ انتهایی پلی آمید

کلمپ انتهایی پلی آمیدی در انتهای شبکه توزیع برق فشار ضعیف یا عبور کابل از زوایای کم‌تر از 90 درجه یا بیش‌تر از 180 درجه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کلمپ سر خط

از این نوع تجهیز برای اتصال کابل سر خط فشار ضعیف مسی به شبکه کابل خودنگهدار می‌توان استفاده کرد. از جمله ویژگی‌هایی که این نوع کلمپ داشته می‌توان به جنسِ بی متال آن اشاره داشته باشیم. قابل ذکر بوده که برای استفاده از آن بایستی از روکش هر دو کابل به مقدار طول کلمپ برداشته شود.

کلمپ جمپر

کلمپ بعدی که به عنوان یکی دیگر از یراق آلات توزیع برق مورد استفاده قرار می‌گیرد، جمپر نام داشته که با استفاده از آن می‌توان خطوط فرعی 20 کیلو ولتی ایجاد کرد.

مفصل

مفصل به منظور اتصال دو هادی هم جنس و هم مقطع از نوع آلومینیوم مورد استفاده قرار می‌گیرد. روکش آن از جنس پلی آمید بوده و اشعه فرابنفش را جذب نخواهد کرد.

سرکابل

به منظور اتصال کابل زمینی به کابل هوایی به شین کارایی داشته و در انواع مختلفی تولید و عرضه می‌شود.

سخن پایانی

در این راهنما ضمن آشنایی با ضرورت استفاده از یراق آلات در شبکه‌های توزیع برق، به بررسی مهم‌ترین یراق آلات توزیع برق و کاربردی که هر یک از آن‌ها در سیستم برق‌رسانی داشته پرداختیم. ضرورت بهره‌گیری از این تجهیزات در سیستم توزیع برق این است که مجموع آن‌ها می‌توانند روی عملکرد، سرعت و امنیت شبکه تأثیر به سزایی بگذارند؛ در نتیجه بایستی که از نمونه مرغوب هر یک از آن‌ها در شبکه برق‌رسانی استفاده شود. شما چه نوع یراق آلات دیگر را می‌شناسید که به شبکه توزیع برق کمک می‌کند؟ لطفاً نظرات، پیشنهادات و انتقادات خود را پیرامون یراق آلات مورد استفاده در شبکه توزیع برق در قسمت ارسال دیدگاه برای ما بنویسید.