سیم و کابل
روشنایی
برودت و حرارت
لوازم شبکه توزیع برق
کلید و پریز
تابلو برق
تجهیزات ارت
تهویه و هواکش
خانه هوشمند
داکت و تراکینگ
دربازکن تصویری
سینی کابل
فیوز برق
لوازم اندازه گیری
محافظ و استابلایزرهمه مقالات
جدول آمپردهی کابل خودنگهدار؛ هر سایز چند آمپر تحمل میکند؟
مرداد
ظرفیت جریان کابل خودنگهدار فقط به سطح مقطع آن بستگی ندارد. تعداد رشتههای باردار، جنس و نوع عایق، دمای هوا، تابش مستقیم خورشید، سرعت باد، طول مسیر و افت ولتاژ همگی بر آمپردهی واقعی کابل اثر میگذارند.
بهطور تقریبی، ظرفیت جریان هادی فاز آلومینیومی کابل خودنگهدار در هوای آزاد از حدود ۴۵ آمپر برای سایز ۱۶ آغاز میشود و در سایز ۹۵ میلیمتر مربع میتواند به بیش از ۱۳۵ آمپر برسد. این مقادیر باید با کاتالوگ سازنده و شرایط واقعی پروژه کنترل شوند.
پاسخ سریع: برای انتخاب کابل خودنگهدار، فقط به جدول آمپردهی توجه نکنید. اگر مسیر طولانی باشد، ممکن است بهدلیل افت ولتاژ مجبور شوید یک یا چند سایز بالاتر انتخاب کنید.
جدول آمپردهی کابل خودنگهدار آلومینیومی
جدول زیر یک راهنمای اولیه برای کابلهای خودنگهدار آلومینیومی با عایق مشکی مقاوم در برابر شرایط جوی است. مقادیر ستون اول برای شرایط سختتر، مانند هوای گرم، تابش خورشید و نبود جریان محسوس باد، در نظر گرفته شدهاند.
| سطح مقطع هادی فاز | جریان تقریبی در هوای گرم و کمباد | جریان تقریبی با گردش مناسب هوا | کاربرد متداول |
|---|---|---|---|
| ۱۶ میلیمتر مربع | حدود ۴۴ تا ۶۰ آمپر | حدود ۶۵ تا ۷۰ آمپر | انشعابات سبک و روشنایی |
| ۲۵ میلیمتر مربع | حدود ۵۹ تا ۸۵ آمپر | حدود ۹۰ تا ۱۰۰ آمپر | انشعابات و شبکههای سبک |
| ۳۵ میلیمتر مربع | حدود ۷۲ تا ۱۰۵ آمپر | حدود ۱۱۰ تا ۱۲۵ آمپر | شبکههای توزیع با بار متوسط |
| ۵۰ میلیمتر مربع | حدود ۸۸ تا ۱۳۰ آمپر | حدود ۱۳۵ تا ۱۵۰ آمپر | خطوط سهفاز و مصارف متوسط |
| ۷۰ میلیمتر مربع | حدود ۱۱۰ تا ۱۷۰ آمپر | حدود ۱۷۵ تا ۱۹۰ آمپر | خطوط اصلی توزیع فشار ضعیف |
| ۹۵ میلیمتر مربع | حدود ۱۳۵ تا ۲۱۰ آمپر | حدود ۲۱۵ تا ۲۳۵ آمپر | شبکههای پرمصرف و مسیرهای اصلی |
| ۱۲۰ میلیمتر مربع | حدود ۱۵۵ تا ۲۴۵ آمپر | حدود ۲۵۰ تا ۳۰۵ آمپر | پروژههای سنگین و خطوط اصلی |
نکته مهم: اختلاف میان اعداد جدول بهدلیل تفاوت شرایط آزمون و ساختمان کابل است. در استانداردهای محاسباتی نیز ظرفیت جریان تابع مشخصات کابل، شرایط محیطی و حداکثر دمای مجاز هادی در نظر گرفته میشود. استاندارد IEC 60287 فرمولهای محاسبه ظرفیت جریان کابل در شرایط پایدار را ارائه میکند و نشان میدهد یک عدد ثابت برای همه شرایط نصب قابل استفاده نیست. مشاهده توضیحات استاندارد IEC 60287
کابلهای ABC فشار ضعیف معمولاً با هادی آلومینیومی و عایق XLPE برای ولتاژ ۰٫۶/۱ کیلوولت تولید میشوند، اما ساختار و استاندارد محصول باید از کاتالوگ تولیدکننده بررسی شود. مشخصات عمومی کابلهای ABC
آیا اعداد جدول آمپردهی قطعی هستند؟
خیر. جدول آمپردهی کابل خودنگهدار یک راهنمای اولیه برای مقایسه سایزهاست و جای محاسبات مهندسی یا کاتالوگ کارخانه را نمیگیرد.
برای مثال، ممکن است دو کابل ۳۵ میلیمتر مربع از دو تولیدکننده مختلف، به دلایل زیر ظرفیت جریان یکسانی نداشته باشند:
- نوع آلیاژ و مقاومت الکتریکی هادی
- تعداد و آرایش مفتولهای آلومینیومی
- فشردگی هادی
- جنس و ضخامت عایق
- حداکثر دمای مجاز هادی
- تعداد رشتههای باردار
- نحوه تابیدهشدن رشتهها
- شرایط آزمون و استاندارد تولید
بنابراین پیش از خرید برای یک پروژه مشخص، دیتاشیت همان برند و همان ساختار کابل را بررسی کنید.
عوامل مؤثر بر آمپردهی کابل خودنگهدار
۱. سطح مقطع هادی
با افزایش سطح مقطع، مقاومت الکتریکی هادی کاهش پیدا میکند و کابل میتواند جریان بیشتری را با تلفات و گرمشدن کمتر عبور دهد. به همین دلیل کابل سایز ۷۰ معمولاً ظرفیت جریان بیشتری نسبت به سایز ۳۵ دارد.
اما بزرگکردن سطح مقطع بدون محاسبه نیز باعث افزایش غیرضروری هزینه پروژه خواهد شد.
۲. دمای محیط
هرچه دمای هوای اطراف کابل بیشتر باشد، دفع گرمای تولیدشده در هادی دشوارتر میشود. در مناطق گرم، ظرفیت جریان مجاز باید با ضریب اصلاح دما کاهش داده شود.
اعدادی که برای دمای ۲۵ یا ۳۰ درجه سانتیگراد محاسبه شدهاند، ممکن است برای نصب در دمای ۴۰ یا ۵۰ درجه مناسب نباشند.
۳. تابش مستقیم خورشید
کابل خودنگهدار در فضای باز و معمولاً زیر تابش مستقیم خورشید نصب میشود. جذب انرژی خورشیدی، دمای عایق و هادی را افزایش میدهد و ظرفیت جریان قابل استفاده را کاهش میدهد.
عایق مشکی مقاوم در برابر اشعه UV برای دوام کابل ضروری است، اما مقاومت در برابر UV به معنی حذف اثر حرارتی تابش خورشید نیست.
۴. سرعت باد و گردش هوا
حرکت هوا به خنکشدن کابل کمک میکند. به همین دلیل ظرفیت جریان کابل در شرایط وزش باد میتواند بیشتر از شرایط هوای کاملاً ساکن باشد.
نباید ظرفیت بالاتر محاسبهشده با وزش باد را مبنای دائمی طراحی قرار داد؛ زیرا در ساعات گرم و بدون باد، دمای کابل افزایش پیدا میکند.
۵. تعداد رشتههای باردار
در کابل خودنگهدار چندرشتهای، گرمشدن هادیهای مجاور بر یکدیگر اثر میگذارد. هرچه تعداد رشتههای حامل جریان بیشتر باشد، دفع حرارت مجموعه دشوارتر خواهد شد.
برای همین آمپردهی یک هادی منفرد با آمپردهی همان سطح مقطع در یک مجموعه سه یا چهاررشتهای یکسان نیست.
۶. نوع عایق
کابلهای خودنگهدار میتوانند با عایقهای متفاوت تولید شوند. حداکثر دمای کاری مجاز عایق یکی از عوامل مهم در محاسبه ظرفیت جریان است.
در زمان خرید، عباراتی مانند XLPE، PE، ولتاژ نامی، دمای کاری و مقاومت در برابر UV باید از روی مشخصات فنی کارخانه کنترل شوند.
۷. طول مسیر و افت ولتاژ
کابل ممکن است از نظر حرارتی توان عبور جریان موردنظر را داشته باشد، اما در یک مسیر طولانی باعث افت ولتاژ بیش از حد شود.
برای مثال، یک کابل ۲۵ میلیمتر مربع ممکن است از نظر آمپردهی برای یک مصرفکننده مناسب به نظر برسد؛ اما اگر طول مسیر زیاد باشد، تجهیزات در انتهای خط ولتاژ کافی دریافت نکنند. در این شرایط باید سطح مقطع بزرگتری انتخاب شود.
۸. نوع بار
نوع مصرفکننده نیز در انتخاب کابل مؤثر است. موتور، پمپ آب، کمپرسور و تجهیزات دارای جریان راهاندازی، هنگام روشنشدن ممکن است چند برابر جریان عادی خود جریان بکشند.
انتخاب کابل فقط براساس جریان کارکرد عادی موتور میتواند باعث افت ولتاژ شدید هنگام راهاندازی شود.
آمپردهی کابل خودنگهدار سایز ۱۶
کابل خودنگهدار با هادی فاز ۱۶ میلیمتر مربع در شرایط سخت و کمباد تقریباً ۴۴ تا ۶۰ آمپر ظرفیت دارد. این سایز بیشتر برای انشعابات سبک، روشنایی، ساختمانهای کممصرف و مسیرهای کوتاه استفاده میشود.
ساختارهای متداول این گروه عبارتاند از:
- کابل خودنگهدار ۲×۱۶+۱۶
- کابل خودنگهدار ۳×۱۶+۱۶+۱۶
در مسیرهای طولانی یا برای موتور و پمپ، انتخاب این سایز باید با محاسبه افت ولتاژ انجام شود.
آمپردهی کابل خودنگهدار سایز ۲۵
ظرفیت جریان هادی فاز ۲۵ میلیمتر مربع در شرایط مختلف تقریباً بین ۵۹ تا ۱۰۰ آمپر قرار میگیرد.
سایزهای متداول عبارتاند از:
- کابل خودنگهدار ۲×۲۵+۱۶
- کابل خودنگهدار ۳×۲۵+۱۶+۱۶
این کابلها برای انشعابات تکفاز با مصرف بیشتر و خطوط سهفاز سبک کاربرد دارند. برای تعیین ظرفیت واقعی باید تعداد رشتههای باردار و شرایط نصب مشخص شود.
آمپردهی کابل خودنگهدار سایز ۳۵
کابل خودنگهدار با هادی فاز ۳۵ میلیمتر مربع معمولاً ظرفیتی در محدوده تقریبی ۷۲ تا ۱۲۵ آمپر دارد.
ساختارهای پرکاربرد این سایز شامل موارد زیر هستند:
- کابل خودنگهدار ۲×۳۵+۱۶
- کابل خودنگهدار ۳×۳۵+۱۶+۱۶
- کابل خودنگهدار ۴×۳۵+۲۵+۲۵
این سایز برای شبکههای فشار ضعیف شهری و روستایی، کارگاهها و پروژههای کشاورزی با مصرف متوسط گزینه متداولی است.
آمپردهی کابل خودنگهدار سایز ۵۰
ظرفیت جریان هادی فاز ۵۰ میلیمتر مربع بسته به شرایط نصب و ساختمان کابل، تقریباً بین ۸۸ تا ۱۵۰ آمپر در نظر گرفته میشود.
کابل ۴×۵۰+۲۵+۲۵ برای خطوط توزیع سهفاز با ظرفیت بالاتر کاربرد دارد. در محاسبات باید جریان نامتعادل نول، افت ولتاژ و بار روشنایی نیز بررسی شود.
آمپردهی کابل خودنگهدار سایز ۷۰
هادی فاز ۷۰ میلیمتر مربع در شرایط مختلف میتواند حدود ۱۱۰ تا ۱۹۰ آمپر جریان عبور دهد. کابل خودنگهدار ۴×۷۰+۲۵+۲۵ از سایزهای پرکاربرد برای خطوط اصلی توزیع فشار ضعیف است.
در این سطح از جریان، کیفیت اتصالات، کانکتورها و کلمپها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا اتصال نامناسب میتواند باعث ایجاد نقطه داغ و آسیب عایق شود.
آمپردهی کابل خودنگهدار سایز ۹۵
ظرفیت تقریبی هادی فاز ۹۵ میلیمتر مربع ممکن است از حدود ۱۳۵ آمپر در شرایط سخت تا بیش از ۲۱۰ آمپر در شرایط مناسب متغیر باشد.
کابل خودنگهدار ۴×۹۵+۲۵+۲۵ برای خطوط اصلی و پروژههای پرمصرف استفاده میشود. انتخاب این سایز باید با بررسی کامل جریان اتصال کوتاه، افت ولتاژ، فاصله پایهها و توان مکانیکی کابل انجام شود.
آمپردهی کابل خودنگهدار تکفاز
در مدار تکفاز، جریان از هادی فاز عبور میکند و از مسیر نول بازمیگردد. برای محاسبه تقریبی جریان بار تکفاز میتوان از رابطه زیر استفاده کرد:
جریان تقریبی = توان مصرفی ÷ (ولتاژ × ضریب توان × راندمان)
برای بارهای مقاومتی ساده، محاسبه آسانتر است؛ اما برای موتور، پمپ و تجهیزات دارای ضریب توان و راندمان، باید مقادیر واقعی دستگاه در نظر گرفته شوند.
پس از محاسبه جریان، باید افت ولتاژ مسیر نیز کنترل شود.
آمپردهی کابل خودنگهدار سهفاز
برای بار متعادل سهفاز، جریان تقریبی از رابطه زیر محاسبه میشود:
جریان = توان ÷ (√۳ × ولتاژ خط × ضریب توان × راندمان)
در شبکه سهفاز ۴۰۰ ولت، توان قابل انتقال علاوه بر جریان مجاز کابل، به ضریب توان و راندمان تجهیزات بستگی دارد.
وجود هارمونیک، نامتعادلی فازها و بارهای الکترونیکی میتواند جریان رشته نول را افزایش دهد. بنابراین کوچکتر انتخابکردن نول بدون بررسی فنی توصیه نمیشود.
مثال ساده انتخاب کابل خودنگهدار
فرض کنید یک مجموعه کشاورزی دارای پمپ سهفاز است و جریان عادی آن ۷۰ آمپر اعلام شده است. در نگاه اول ممکن است کابل سایز ۲۵ یا ۳۵ از نظر جدول آمپردهی مناسب به نظر برسد؛ اما برای تصمیم نهایی باید موارد زیر بررسی شوند:
- طول مسیر تا پمپ
- جریان راهاندازی موتور
- روش راهاندازی مستقیم، ستارهمثلث یا سافتاستارتر
- دمای محیط
- افت ولتاژ مجاز
- همزمانی سایر مصرفکنندگان
- ساختار دقیق کابل
- مشخصات کاتالوگ کارخانه
اگر مسیر طولانی یا جریان راهاندازی زیاد باشد، ممکن است نیاز به سایز ۵۰ یا بالاتر وجود داشته باشد.
اشتباهات رایج در استفاده از جدول آمپردهی
انتخاب کابل فقط براساس آمپر فیوز
جریان فیوز یکی از اطلاعات پروژه است، اما بهتنهایی برای انتخاب کابل کافی نیست. طول مسیر و افت ولتاژ نیز باید محاسبه شوند.
نادیدهگرفتن جریان راهاندازی موتور
موتورها هنگام راهاندازی میتوانند جریان قابلتوجهی ایجاد کنند. کابل کوچک ممکن است باعث افت ولتاژ، عملکردن حفاظت یا راهاندازی ناموفق موتور شود.
استفاده از یک جدول برای تمام برندها
ساختار هادی، نوع عایق و شرایط آزمون کارخانهها متفاوت است. جدول عمومی باید با دیتاشیت سازنده کنترل شود.
درنظرگرفتن بیشترین عدد جدول
بالاترین ظرفیت معمولاً مربوط به شرایط خنکتر یا گردش هوای بهتر است. طراحی شبکه باید برای نامناسبترین شرایط قابل انتظار انجام شود.
نادیدهگرفتن یراقآلات و اتصالات
کانکتور نامناسب یا اتصال ضعیف میتواند پیش از خود کابل داغ شود. کانکتورها، کلمپها و تجهیزات نصب باید متناسب با سطح مقطع کابل انتخاب شوند.
چگونه سایز مناسب کابل خودنگهدار را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب درست، این اطلاعات را آماده کنید:
- تکفاز یا سهفاز بودن شبکه
- توان یا جریان کل مصرفکنندگان
- نوع بارهای اصلی
- طول مسیر
- دمای تقریبی محیط
- تعداد رشتههای مورد نیاز
- وجود مدار روشنایی معابر
- فاصله میان پایهها
- درصد افت ولتاژ مجاز
- برند و مشخصات فنی کابل
پس از جمعآوری این اطلاعات، سطح مقطع باید هم از نظر آمپردهی و هم از نظر افت ولتاژ و شرایط مکانیکی بررسی شود.
پرسشهای متداول درباره آمپردهی کابل خودنگهدار
کابل خودنگهدار ۱۶ چند آمپر تحمل میکند؟
بسته به ساختمان کابل و شرایط محیطی، هادی سایز ۱۶ تقریباً ۴۴ تا ۷۰ آمپر ظرفیت دارد. برای مسیر طولانی ممکن است محدودیت افت ولتاژ زودتر از محدودیت حرارتی تعیینکننده باشد.
کابل خودنگهدار ۲۵ چند آمپر است؟
ظرفیت تقریبی سایز ۲۵ در شرایط مختلف حدود ۵۹ تا ۱۰۰ آمپر است. مقدار نهایی باید از کاتالوگ تولیدکننده استخراج شود.
کابل خودنگهدار ۳۵ چند آمپر تحمل میکند؟
ظرفیت تقریبی هادی ۳۵ میلیمتر مربع حدود ۷۲ تا ۱۲۵ آمپر است. دمای هوا، تابش خورشید و تعداد رشتههای باردار بر این مقدار اثر میگذارند.
کابل خودنگهدار ۷۰ چند آمپر جواب میدهد؟
بازه تقریبی سایز ۷۰ حدود ۱۱۰ تا ۱۹۰ آمپر است. برای پروژه واقعی باید شرایط محیطی و افت ولتاژ کنترل شوند.
برای ۱۰۰ آمپر چه کابل خودنگهداری مناسب است؟
در برخی شرایط، سایز ۳۵ میتواند نزدیک به ۱۰۰ آمپر را تحمل کند؛ اما اگر مسیر طولانی، محیط بسیار گرم یا بار موتوری باشد، ممکن است سایز ۵۰ یا بالاتر لازم شود.
آیا کابل بزرگتر همیشه بهتر است؟
کابل بزرگتر افت ولتاژ و تلفات کمتری دارد، اما هزینه، وزن و یراقآلات گرانتری خواهد داشت. هدف، انتخاب سایزی است که تمام الزامات الکتریکی و مکانیکی پروژه را با حاشیه ایمنی مناسب تأمین کند.
مشاوره انتخاب و خرید کابل خودنگهدار از پایا نیرو
جدول آمپردهی برای برآورد اولیه مناسب است، اما انتخاب نهایی کابل باید براساس مشخصات واقعی پروژه انجام شود. برای دریافت مشاوره، اطلاعاتی مانند جریان مصرفی، توان تجهیزات، تکفاز یا سهفاز بودن شبکه، طول مسیر و سایز موردنظر را برای کارشناسان پایا نیرو ارسال کنید.
پایا نیرو امکان تأمین انواع کابل خودنگهدار فشار ضعیف و یراقآلات مورد نیاز نصب را فراهم کرده است.
تلفن ثابت پایا نیرو: ۰۲۱۳۶۰۵۸۳۴۱
موبایل و واتساپ: ۰۹۰۰۱۲۲۸۱۷۵
دسترسی سریع
☎️ تماس با تلفن ثابت پایا نیرو
🟢 مشاوره انتخاب کابل در واتساپ
