سیم و کابل
روشنایی
برودت و حرارت
لوازم شبکه توزیع برق
کلید و پریز
تابلو برق
تجهیزات ارت
تهویه و هواکش
خانه هوشمند
داکت و تراکینگ
دربازکن تصویری
سینی کابل
فیوز برق
لوازم اندازه گیری
محافظ و استابلایزرهمه مقالات
کابل خودنگهدار فشارضعیف
خرداد
کابل خودنگهدار فشار ضعیف یا ABC Cable یکی از مهمترین تجهیزات شبکه توزیع برق هوایی است. این کابل از چند هادی آلومینیومی عایقشده تشکیل میشود که بهصورت منظم به یکدیگر تابیده شدهاند و برای انتقال برق در شبکههای شهری، روستایی، صنعتی و کشاورزی استفاده میشوند.
ایمنی بیشتر، کاهش احتمال اتصال کوتاه، محدودشدن انشعابات غیرمجاز و اشغال فضای کمتر باعث شده است کابلهای خودنگهدار در بسیاری از پروژهها جایگزین هادیهای هوایی بدون روکش شوند.
پاسخ کوتاه: کابل خودنگهدار فشار ضعیف مجموعهای از هادیهای آلومینیومی عایقدار و بههمتابیده با ولتاژ نامی معمول ۰٫۶/۱ کیلوولت است که برای برقرسانی هوایی، انشعابات مشترکان و روشنایی معابر به کار میرود.
کابل خودنگهدار فشار ضعیف چیست؟
کابل خودنگهدار فشار ضعیف نوعی کابل مخصوص شبکههای هوایی است که رشتههای فاز، نول و در برخی مدلها رشته نگهدارنده یا روشنایی معابر را در یک مجموعه عایقشده و بههمتابیده قرار میدهد.
این محصول در زبان انگلیسی با عنوان Aerial Bundled Cable و علامت اختصاری ABC شناخته میشود. کابلهای خودنگهدار فشار ضعیف معمولاً برای ولتاژ نامی ۰٫۶/۱ کیلوولت طراحی میشوند.
برخلاف کابلهای زمینی، رشتههای کابل خودنگهدار فشار ضعیف معمولاً دارای یک غلاف مشترک روی تمام مجموعه نیستند؛ بلکه هر هادی عایق مستقلی دارد و رشتهها در کنار یکدیگر تابیده میشوند.
منظور از خودنگهدار بودن کابل چیست؟
عبارت «خودنگهدار» به ساختار مکانیکی کابل و امکان مهار آن در شبکه هوایی اشاره دارد. در برخی مدلها، نول همزمان نقش نگهدارنده یا مسنجر را بر عهده دارد و در بعضی ساختارها رشته نگهدارنده مستقلی پیشبینی میشود.
بنابراین تمام کابلهای خودنگهدار ساختار یکسانی ندارند و نمیتوان گفت رشتههای فاز در همه مدلها الزاماً به دور یک مسنجر جداگانه پیچیده میشوند.
کابل خودنگهدار همچنان برای نصب به تجهیزاتی مانند کلمپ کششی، کلمپ آویز، براکت و کانکتور نیاز دارد. واژه خودنگهدار به معنی نصب کابل بدون یراقآلات نیست.
ساختار کابل خودنگهدار فشار ضعیف
ساختمان کابل به تعداد رشتهها، سایز، کاربرد و استاندارد کارخانه بستگی دارد؛ اما اجزای اصلی آن معمولاً شامل موارد زیر است:
هادی آلومینیومی
هادیهای کابل خودنگهدار معمولاً از چند مفتول آلومینیومی یا آلیاژ آلومینیوم تشکیل شدهاند که با آرایش مشخص به یکدیگر تابیده میشوند.
استفاده از آلومینیوم مزایای زیر را دارد:
- وزن کمتر نسبت به مس
- قیمت اقتصادیتر
- مناسب برای خطوط هوایی
- کاهش انگیزه سرقت هادی
- امکان تولید در سطح مقطعهای مختلف
آلومینیوم برای انتقال جریان مشابه مس به سطح مقطع بیشتری نیاز دارد؛ بنابراین نباید سایز کابل آلومینیومی را مستقیماً با کابل مسی یکسان در نظر گرفت.
رشتههای فاز
رشتههای فاز وظیفه انتقال انرژی الکتریکی را بر عهده دارند. در شبکه سهفاز معمولاً سه هادی فاز وجود دارد که هرکدام دارای عایق مستقل هستند.
شناسایی فازها میتواند با خطوط برجسته، شیارهای طولی یا علائم درجشده روی عایق انجام شود.
رشته نول
رشته نول مسیر بازگشت جریان را فراهم میکند. در بعضی ساختارها، نول علاوه بر وظیفه الکتریکی، نقش نگهدارنده مکانیکی کابل را نیز دارد.
سطح مقطع نول باید با توجه به نامتعادلی بارها، جریان هارمونیکی و مشخصات شبکه انتخاب شود.
رشته نگهدارنده یا مسنجر
مسنجر برای تحمل وزن و نیروی کششی کابل استفاده میشود. جنس و ساختمان آن باید از کاتالوگ تولیدکننده بررسی شود.
کلمپهای کششی و آویز نیز باید دقیقاً با قطر و ساختمان رشته نگهدارنده سازگار باشند.
رشته روشنایی معابر
بعضی کابلهای خودنگهدار دارای یک رشته مستقل برای تغذیه چراغهای خیابانی و روشنایی معابر هستند. وجود این رشته امکان کنترل مستقل مدار روشنایی را فراهم میکند.
عایق کابل
عایق رشتهها معمولاً از مواد پلیمری مقاوم در برابر شرایط محیطی ساخته میشود. XLPE یا پلیاتیلن کراسلینکشده یکی از عایقهای متداول این محصولات است.
عایق مناسب باید در برابر موارد زیر مقاومت داشته باشد:
- تابش فرابنفش خورشید
- گرما و سرما
- رطوبت و بارندگی
- تغییرات دمایی
- تنشهای معمول هنگام نصب
- فرسودگی محیطی
نوع عایق، ضخامت آن و حداکثر دمای کاری باید در مشخصات فنی محصول بررسی شود.
انواع کابل خودنگهدار فشار ضعیف
کابلهای خودنگهدار را میتوان براساس نوع شبکه، تعداد رشتهها و کاربرد دستهبندی کرد.
کابل خودنگهدار تکفاز
این مدلها برای انشعابات تکفاز، ساختمانها، باغها، ویلاها و مصرفکنندگان کوچک استفاده میشوند.
سایزهای رایج عبارتاند از:
- ۲×۱۶+۱۶
- ۲×۲۵+۱۶
- ۲×۳۵+۱۶
این کابلها معمولاً سه رشته عایقشده دارند؛ اما وظیفه دقیق هر رشته باید از کاتالوگ کارخانه بررسی شود.
کابل خودنگهدار سهفاز پنجرشته
مدلهای پنجرشته برای شبکههای سهفاز، نول و مدار روشنایی یا ساختار تعیینشده توسط سازنده استفاده میشوند.
نمونههای متداول:
- ۳×۱۶+۱۶+۱۶
- ۳×۲۵+۱۶+۱۶
- ۳×۳۵+۱۶+۱۶
برای مثال، کابل ۳×۲۵+۱۶+۱۶ دارای سه رشته ۲۵ و دو رشته ۱۶ میلیمتر مربع است و در مجموع پنج رشته دارد.
کابل خودنگهدار ششرشته
کابلهای ششرشته در شبکههای کاملتر توزیع برق و روشنایی معابر به کار میروند.
سایزهای پرکاربرد عبارتاند از:
- ۴×۳۵+۲۵+۲۵
- ۴×۵۰+۲۵+۲۵
- ۴×۷۰+۲۵+۲۵
- ۴×۹۵+۲۵+۲۵
این محصولات معمولاً چهار رشته اصلی و دو رشته کمکی دارند؛ اما نقش نول، نگهدارنده و روشنایی باید از مشخصات رسمی همان محصول استخراج شود.
جدول سایزهای متداول کابل خودنگهدار
| سایز کابل | تعداد رشته | کاربرد کلی |
|---|---|---|
| ۲×۱۶+۱۶ | ۳ رشته | انشعابات تکفاز سبک |
| ۲×۲۵+۱۶ | ۳ رشته | برقرسانی تکفاز با ظرفیت بیشتر |
| ۲×۳۵+۱۶ | ۳ رشته | بار بیشتر یا مسیر طولانیتر |
| ۳×۱۶+۱۶+۱۶ | ۵ رشته | شبکه سهفاز سبک |
| ۳×۲۵+۱۶+۱۶ | ۵ رشته | شبکه سهفاز سبک تا متوسط |
| ۳×۳۵+۱۶+۱۶ | ۵ رشته | خطوط سهفاز با ظرفیت متوسط |
| ۴×۳۵+۲۵+۲۵ | ۶ رشته | شبکه توزیع و روشنایی |
| ۴×۵۰+۲۵+۲۵ | ۶ رشته | خطوط توزیع با ظرفیت بالاتر |
| ۴×۷۰+۲۵+۲۵ | ۶ رشته | خطوط اصلی فشار ضعیف |
| ۴×۹۵+۲۵+۲۵ | ۶ رشته | شبکههای پرمصرف |
این جدول برای آشنایی اولیه است و نباید جایگزین نقشه پروژه یا کاتالوگ سازنده شود.
مزایای کابل خودنگهدار فشار ضعیف
افزایش ایمنی شبکه
عایقبودن رشتهها احتمال تماس مستقیم هادیها و ایجاد اتصال کوتاه را کاهش میدهد. بااینحال کابل باید همواره برقدار و خطرناک در نظر گرفته شود.
کاهش احتمال اتصال کوتاه
در شبکه سیمی بدون روکش، باد، برخورد شاخه درخت یا تماس اتفاقی هادیها میتواند باعث اتصال کوتاه شود. عایق مستقل رشتههای کابل خودنگهدار این خطر را کاهش میدهد.
محدودشدن انشعابات غیرمجاز
دسترسی مستقیم به هادیهای عایقشده دشوارتر است و برای ایجاد انشعاب باید از کانکتور مخصوص استفاده شود. این ویژگی میتواند سرقت برق و اتصالات غیراصولی را محدود کند.
کاهش فضای مورد نیاز
رشتههای بههمتابیده فضای کمتری نسبت به چند هادی جداگانه اشغال میکنند و برای برخی معابر باریک یا مناطق دارای محدودیت حریم مناسب هستند.
نظم ظاهری شبکه
کابل خودنگهدار ظاهر منظمتر و یکپارچهتری نسبت به شبکههای دارای چند هادی مجزا ایجاد میکند.
مقاومت مناسب در برابر شرایط محیطی
در صورت استفاده از عایق استاندارد، کابل میتواند در برابر تابش خورشید، رطوبت، بارندگی و تغییرات دمایی مقاومت مناسبی داشته باشد.
کاهش برخی هزینههای بهرهبرداری
کاهش تماس اتفاقی هادیها و محدودشدن برخی اتصالات غیرمجاز میتواند دفعات خاموشی و عملیات اصلاح شبکه را کاهش دهد؛ البته کیفیت نصب و نگهداری همچنان تعیینکننده است.
نصب منظمتر
با استفاده از یراقآلات مناسب، کابل خودنگهدار با آرایش منظمتری روی شبکه نصب میشود. سرعت اجرا به طراحی مسیر، شرایط کار و مهارت نصاب وابسته است.
معایب و محدودیتهای کابل خودنگهدار
هزینه اولیه بیشتر
قیمت کابل، کلمپها، کانکتورها و تجهیزات مخصوص نصب ممکن است هزینه اولیه پروژه را نسبت به هادیهای بدون روکش افزایش دهد.
حساسیت به نصب غیراصولی
کشش بیش از حد، شعاع خمش نامناسب، کشیدن کابل روی زمین یا استفاده از کلمپ نامتناسب میتواند عایق و هادی را آسیب بزند.
نیاز به یراقآلات تخصصی
کابل خودنگهدار باید با کلمپهای کششی، کلمپهای آویز و کانکتورهای سازگار نصب شود. استفاده از بستها و اتصالات موقت خطرناک است.
احتمال داغشدن محل اتصال
کانکتور نامناسب، گشتاور نادرست پیچ یا نفوذ رطوبت میتواند مقاومت اتصال را افزایش دهد و موجب ایجاد نقطه داغ شود.
تعمیر تخصصیتر
تعمیر و انشعابگیری از کابل خودنگهدار به ابزار، کانکتور و روش اجرایی مخصوص نیاز دارد.
محدودیت دفع حرارت
قرارگرفتن رشتههای باردار در کنار یکدیگر بر تبادل حرارتی مجموعه اثر میگذارد. آمپردهی واقعی باید براساس ساختمان کابل و شرایط محیطی تعیین شود.
عایق به معنی بیخطر بودن نیست
وجود عایق مجوز لمس کابل یا کار بدون رعایت فاصله ایمنی نیست. نصب، تعمیر و بهرهبرداری باید توسط افراد متخصص انجام شود.
کاربرد کابل خودنگهدار فشار ضعیف
این کابل در پروژههای مختلف استفاده میشود:
- شبکههای توزیع برق شهری
- برقرسانی مناطق روستایی
- انشعابات هوایی مشترکان
- روشنایی خیابانها و معابر
- برقرسانی باغ و ویلا
- واحدهای کشاورزی و دامداری
- پمپ و تأسیسات چاه آب
- کارگاهها و واحدهای صنعتی سبک
- مناطق جنگلی و کوهستانی
- اصلاح شبکههای فرسوده
- مسیرهای دارای محدودیت فضا
استفاده از کابل در هر پروژه باید با طراحی شبکه و الزامات شرکت توزیع برق منطقه هماهنگ باشد.
آیا کابل خودنگهدار برای باغ و چاه آب مناسب است؟
این کابل برای بخش هوایی برقرسانی به باغ، ویلا یا تابلو برق چاه قابل بررسی است. انتخاب سایز باید براساس جریان، طول مسیر و افت ولتاژ انجام شود.
کابل خودنگهدار برای داخل چاه یا تغذیه مستقیم پمپ شناور مناسب نیست. برای داخل چاه باید از کابل مخصوص پمپ شناور استفاده شود.
همچنین کابل خودنگهدار فشار ضعیف اصولاً برای دفن مستقیم زیر خاک طراحی نشده است. برای مسیر زیرزمینی باید کابل زمینی مناسب انتخاب شود.
آمپردهی کابل خودنگهدار چقدر است؟
ظرفیت جریان به سطح مقطع، ساختمان هادی، نوع عایق، دمای هوا، تابش خورشید و تعداد رشتههای باردار بستگی دارد.
بازههای تقریبی برخی سایزها عبارتاند از:
| سطح مقطع هادی فاز | ظرفیت جریان تقریبی |
|---|---|
| ۱۶ میلیمتر مربع | حدود ۴۴ تا ۷۰ آمپر |
| ۲۵ میلیمتر مربع | حدود ۵۹ تا ۱۰۰ آمپر |
| ۳۵ میلیمتر مربع | حدود ۷۲ تا ۱۲۵ آمپر |
| ۵۰ میلیمتر مربع | حدود ۸۸ تا ۱۵۰ آمپر |
| ۷۰ میلیمتر مربع | حدود ۱۱۰ تا ۱۹۰ آمپر |
| ۹۵ میلیمتر مربع | حدود ۱۳۵ تا ۲۳۵ آمپر |
این اعداد فقط برای مقایسه اولیه هستند. مقدار نهایی باید از کاتالوگ سازنده استخراج شود.
چگونه سایز کابل خودنگهدار را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب سایز صحیح باید موارد زیر مشخص شوند:
- تکفاز یا سهفاز بودن شبکه
- جریان یا توان مصرفی
- طول یکطرفه مسیر
- افت ولتاژ مجاز
- نوع بار
- جریان راهاندازی موتور یا پمپ
- دمای محیط
- تعداد هادیهای باردار
- فاصله میان پایهها
- شرایط باد و بار مکانیکی
- نیاز به رشته روشنایی
- ظرفیت توسعه آینده
انتخاب کابل فقط براساس آمپر کافی نیست. در مسیرهای طولانی ممکن است افت ولتاژ باعث شود به سطح مقطع بزرگتری نیاز داشته باشید.
یراقآلات کابل خودنگهدار
اجرای شبکه به تجهیزات متناسب با ساختمان و سایز کابل نیاز دارد. مهمترین یراقآلات عبارتاند از:
- کلمپ کششی انتهایی
- کلمپ آویز
- کانکتور انشعاب عایقشکن
- براکت و قلاب
- تسمه و سگک فولادی
- کاور انتهایی
- بستها و تجهیزات مهار
- ابزار اعمال گشتاور
کلمپ باید با قطر کابل و نیروی کششی مسیر سازگار باشد. کانکتور نیز باید متناسب با جنس و سطح مقطع هادی اصلی و انشعاب انتخاب شود.
کانکتور عایقشکن چه کاربردی دارد؟
کانکتور عایقشکن یا IPC برای ایجاد انشعاب از کابل خودنگهدار استفاده میشود. دندانههای فلزی این کانکتور با بستن پیچ گشتاوری از عایق عبور کرده و ارتباط الکتریکی را برقرار میکنند.
مزایای کانکتور مناسب عبارتاند از:
- عدم نیاز به لختکردن کامل هادی
- کاهش احتمال نفوذ رطوبت
- ایجاد اتصال منظم
- کاهش زمان اجرا
- امکان اتصال هادی اصلی و انشعاب
کانکتور باید با جنس آلومینیومی هادی و محدوده سطح مقطع کابل سازگار باشد.
نکات مهم نصب کابل خودنگهدار
- نصب توسط نیروی آموزشدیده انجام شود.
- کابل روی زمین یا لبههای تیز کشیده نشود.
- شعاع خمش مجاز رعایت شود.
- کشش از حد اعلامشده سازنده بیشتر نشود.
- کلمپ متناسب با قطر کابل انتخاب شود.
- کانکتورها با گشتاور تعیینشده بسته شوند.
- فاصله کابل از ساختمان، درخت و تأسیسات رعایت شود.
- انتهای رشتهها در برابر رطوبت محافظت شود.
- عایق پیش از برقدارشدن بازرسی شود.
- الزامات شرکت توزیع برق منطقه رعایت شود.
قیمت کابل خودنگهدار فشار ضعیف
قیمت کابل خودنگهدار به عوامل مختلفی وابسته است:
- سطح مقطع هادیها
- تعداد رشتهها
- وزن آلومینیوم
- نوع و ضخامت عایق
- برند تولیدکننده
- متراژ سفارش
- قیمت روز آلومینیوم
- هزینه تولید
- نوع قرقره
- هزینه حمل
- شرایط پرداخت
بهدلیل نوسان مواد اولیه، قیمت کابل خودنگهدار ممکن است روزانه تغییر کند. برای دریافت قیمت دقیق باید ساختار کامل کابل، متراژ و محل تحویل اعلام شوند.
راهنمای خرید کابل خودنگهدار استاندارد
هنگام خرید این موارد را بررسی کنید:
نام تولیدکننده
نام و مشخصات کارخانه باید روی کابل، قرقره یا پلاک محصول قابل مشاهده باشد.
ساختار کامل کابل
فقط اعلام عبارت «کابل خودنگهدار سایز ۳۵» کافی نیست. تعداد و سطح مقطع تمام رشتهها باید مشخص شوند.
وزن واقعی کابل
وزن هر متر یا کیلومتر را با کاتالوگ تولیدکننده مقایسه کنید. وزن بسیار پایین میتواند نیازمند بررسی بیشتر باشد.
مقاومت هادی
مقاومت الکتریکی باید در محدوده اعلامشده کارخانه و استاندارد محصول باشد. مقاومت بالا باعث افزایش تلفات و افت ولتاژ میشود.
کیفیت عایق
عایق باید یکنواخت، سالم، بدون ترک، بریدگی، سوختگی یا حفره باشد.
مدارک فنی
در پروژههای شرکتی ممکن است کاتالوگ، گزارش آزمون، گواهی استاندارد یا تأییدیه کارفرما مورد نیاز باشد.
تاریخ تولید و شرایط نگهداری
قرقره نباید آسیبدیده باشد و کابل نباید برای مدت طولانی در شرایط نامناسب نگهداری شده باشد.
متراژ کابل
شماره متراژ ابتدا و انتهای قرقره و مقدار درجشده در فاکتور باید کنترل شوند.
چگونه کابل غیراستاندارد را تشخیص دهیم؟
نشانههای زیر میتوانند هشداردهنده باشند:
- قیمت بسیار کمتر از بازار
- وزن غیرعادی پایین
- نبود نام تولیدکننده
- چاپ نامنظم یا ناخوانا
- عایق نازک یا ناصاف
- ترکخوردگی عایق
- هادیهای نامنظم یا اکسیدشده
- نبود پلاک روی قرقره
- مشخصات ناقص در پیشفاکتور
- نبود کاتالوگ و مدارک فنی
- اختلاف کالای تحویلی با نمونه یا سفارش
تشخیص قطعی سطح مقطع، مقاومت هادی و کیفیت عایق ممکن است به آزمون آزمایشگاهی نیاز داشته باشد.
پرسشهای متداول کابل خودنگهدار فشار ضعیف
کابل خودنگهدار چه ولتاژی دارد؟
مدلهای فشار ضعیف معمولاً با ولتاژ نامی ۰٫۶/۱ کیلوولت تولید میشوند. مقدار دقیق باید از روی مشخصات همان کابل بررسی شود.
هادی کابل خودنگهدار از چیست؟
هادی بیشتر این کابلها از آلومینیوم یا آلیاژ آلومینیوم چندمفتولی ساخته میشود.
آیا کابل خودنگهدار روکش مشترک دارد؟
در بیشتر مدلهای فشار ضعیف، هر رشته دارای عایق مستقل است و یک غلاف مشترک روی تمام مجموعه وجود ندارد.
آیا کابل خودنگهدار را میتوان زیر خاک نصب کرد؟
این کابل برای نصب هوایی طراحی شده است. برای مسیر زیرزمینی باید کابل زمینی مناسب استفاده شود، مگر آنکه سازنده کاربرد دیگری را صراحتاً تأیید کرده باشد.
کابل خودنگهدار چند رشته دارد؟
این محصول در ساختارهای مختلف سه، پنج، ششرشتهای و مدلهای دیگر تولید میشود. تعداد مورد نیاز به نوع شبکه و کاربرد پروژه بستگی دارد.
آیا کابل خودنگهدار مانع برقگرفتگی میشود؟
عایق رشتهها ایمنی را افزایش میدهد؛ اما کابل همچنان برقدار و خطرناک است و نباید لمس شود.
آیا کابل خودنگهدار به سیم بکسل نیاز دارد؟
این موضوع به ساختمان کابل بستگی دارد. در برخی مدلها نول یا مسنجر بخشی از کابل است. روش مهار باید مطابق کاتالوگ سازنده تعیین شود.
بهترین سایز کابل خودنگهدار کدام است؟
بهترین سایز برای تمام پروژهها وجود ندارد. جریان مصرفی، طول مسیر، افت ولتاژ و نوع شبکه باید مشخص شوند.
قیمت کابل خودنگهدار چگونه اعلام میشود؟
قیمت معمولاً بهصورت هر متر اعلام میشود و به سایز، تعداد رشته، برند، وزن و قیمت روز آلومینیوم بستگی دارد.
خرید کابل خودنگهدار فشار ضعیف از پایا نیرو
برای خرید کابل خودنگهدار، مشخصات زیر را برای کارشناسان پایا نیرو ارسال کنید:
- سایز و ساختار کامل کابل
- تعداد رشتهها
- متراژ مورد نیاز
- تکفاز یا سهفاز بودن شبکه
- جریان یا توان مصرفی
- طول مسیر
- برند موردنظر
- مدارک فنی مورد نیاز
- محل تحویل
- یراقآلات مورد نیاز
پایا نیرو امکان تأمین انواع کابل خودنگهدار فشار ضعیف، کلمپ، کانکتور و تجهیزات مرتبط با نصب را فراهم میکند.
تلفن ثابت پایا نیرو: ۰۲۱۳۶۰۵۸۳۴۱
موبایل و واتساپ: ۰۹۰۰۱۲۲۸۱۷۵
دسترسی سریع
☎️ تماس با تلفن ثابت پایا نیرو
🟢 مشاوره و استعلام قیمت در واتساپ
